Agetha Christie, evde bulduğum bir kitabını okumamla tekrar merak saldığım yazarlardan biri oluverdi. Son zamanlarda okumayı düşündüğüm yazarlardan değildi oysa ki. Eski basım bu kitabı okumamla birlikte ilk kitap alışverişimde iki kitabını daha alıp koydum bir köşeye ve o kitaplardan birini bugün sizlerle paylaşmak istedim.
Porsuk Ağacı Cinayeti 175 sayfalık kısa bir hikaye aslında ve Agetha Cristie'nin Miss Marple öykülerinden.
Zengin bir adam olan Rex Fortescue son yıllarda alışılmışın dışında harcamaya başlar. Yasa dışı işleriyle zengin olan bu adamın bu tavrı çevresinde dikkat çeker ve ailesi bu duruma tepkilidir.
Tam böyle bir dönemde ofisinde bir bardak çay içerken zehirlenerek öldürülür. Tek ipucu ise cebinden çıkan bir avuç çavdardır. Bu cinayeti isleyebilecek bir çok zanlı vardır. Aile üyeleri ise bu listenin başındadır. Üstelik ölümler bu kadarla kalmaz ve arkasından mirasın büyük bir kısmını alan genç karısı ve hizmetçisi öldürülür.

Bu işi çözecek olan kişi ise Miss Marple'dir. Müfettiş Neele, Miss Marple'nin yardımıyla cinayeti neticelendirecektir.

Uzaktan gelen bir kardeş, para için her şeyi yapabilecek diğer bir kardeş, genç bir eş ve bir hizmetçi. Cinayeti işlemiş olmak için ise bir çok sebep vardır.

''Bir şarkı söyle.
Altı peni, bir cep dolusu çavdar.
Böreğin içinde pişirilen yirmi dört karatavuğun şarkısını,
Börek kesildiği zaman karatavuklar ötmeye başlamış.
Tam kırala göre bir yemek değil mi bu?
Kral, hazinesindeymiş. Parasını seviyormuş.
Kraliçe odasında ekmekle bal yiyormuş.
Hizmetçi bahçede çamaşırları asıyormuş.
Bir serçe gelerek burnunu gagalıyıvermiş.''

Yeni bir kitapta görüşmek üzere...

Çok uzun zamandır merak ettiğim bir İskender Pala kitabı olan Bir Hz. İbrahim Romanı/Abum Rabum bugün bitti ve hemen sizlerle paylaşmak istedim. İskender Pala'nın okuduğum ilk kitabı değil ve bu romandan sonra biliyorum ki son kitabı da olmayacak. Daha önce blogumda Babil'de Ölüm İstanbul'da Aşk, Efsane, Şah&Sultan romanlarını sizlerle paylaşmıştır.

Abum Rabum ise bugüne kadar okuduğum İskender Pala kitaplarının en iyisiydi ve diğer kitaplarından biraz farklıydı. İlk çıktığı gün okumayı kafama koyup bu güne kadar beklettiğim ve sonunda başladığım bu roman ile ilgili aslında söyleyecek o kadar çok şey var ki.

Kitapta geçen tarihi mekanlar, tarihi olaylar, eserler, karakterler, detaylar ve yazarın kalemi nasıl bittiğini dahi anlamamanıza neden oluyor. Kitabın konusundan ise çok kısa bahsetmek istiyorum ve hiç vakit kaybetmeden okumanızı diliyorum.

ABUM RABUM KONUSU
Japonya'da asistan olarak çalışan Keiko, mezuniyet sonrası yapacağı konuşma öncesinde vücuduna saplanan bir hançer ile ölü bulunur. Ölümünün ardından bilgisayarında bulunan dosyalar, gelen bir mesaj ve tek cinayet zanlısı olan yakın arkadaşının kaçar gibi İstanbul'a gitmesi Japon Polisi'nin rotalarını İstanbul'a çevirmesine neden olur ve bir polis memuru olan Maasaki bu cinayeti çözmek için yola çıkar.

Zara ise İstanbul Arkeoloji müzesinde bulunan Sümer tabletlerinin peşindeymiş gibi görünen bir ajandır. Sümerlere ait tarihi bir dönemi araştırıyor gibi gözükse de asıl amacı çok daha farklıdır. Araştırmacı adı altında amacına ulaştığını düşündüğü anda müzede bulunan tabletlere verdiği zarar sonucunda suçlanır ve yakalanır. Zara, istihbarat komiseri olan Alperen ile olan sorguları sırasında Sümerolog Selim Hoca ile tanışır ve aralarında tuhaf bir bağ kurulur. Bu aralarındaki bağ Selim'ide bu olayların içine çeker ve Selim Hoca, Alperen, Maasaki ve Vuslat Hz. İbrahim'in yolunda yolculuklarına başlar, diğer tarafta ise Kitron, Kevin, Chris vardır. Aynı amaç için yola çıkarlar ve hepsinin tek amacı şifreleri çözüp hazineye ulaşmaktır.

''Bizdeki hoşgörü sizde olsaydı Filistin'de yahut Bosna'da, Müslüman coğrafyası ve ortadoğu ülkelerinde her gün cinayetler işlenmezdi.''Öldürmeyiniz!'' emrini ''Öldürtmeyiniz!'' biçiminde de okuyacak bir Hristiyan ve Yahudi dünyası nereden bulacağız?''

''Ur kentinde telaşlı bir gün. Bir kişi yakılacak. Bir peygamber. Padişahla peygamber karşı karşıya. Madde gücüyle mana gücü karşı karşıya. Bir tiyatro oyunu bu galiba. ateş sahnesinde oynanacak... Perde işini de alevler görecek.''

''Bugün şu bölgelerde savaşarak kanlarını toprağa akıtanlar, eve Ortadoğuludur; lakin birbirine karşı kullandıkları silahların ve mermilerin hiçbiri Ortadoğu'da üretilmemiştir.''

''Bir hocada bilgiyi öğretmesinden evvel bilmesi, üretmesi, hazmetmesi gibi şartlar aranır. Hoca evvela alim olmalı, sonra ilmiyle amel etmeli, sonra öğretmelidir. Öğrettiği şeyi hakikatiyle bilmeyen, ruhuyla yaşamayan, ondan başka bilgiler üretemeyen kişiye hoca denemez. Hocalık alimlik ile birlikte yürümezse öğrenimi ve öğretimi bir külfete dönüşür.
Bu yüzden Allah cahillere ''Niçin öğrenmediniz?'' sorusunu yöneltmeden evvel alimlere ''Niçin Öğretmediniz?'' diye soracak.''

BENİM YORUMUM
Hikaye Japonya'da işlenen bir cinayet ile başlasa da Mezopotamya da devam ediyor ve Hz. İbrahim'in  hikayesini okuyoruz. Üç büyük din olan Hristiyanlık, Yahudilik, Müslümanlık ile ilgili ise sayısız bilgi içeriyor içerisinde. Hz. İbrahim ve bu üç büyük din kitabın odak noktası ve din ile iç içe geçmiş bir polisiye kitabı okuyoruz. Kitaba ismini veren Abum Rabum ise ''Peygamberlerin Babası'' olarak çevriliyor ki buda Hz. İbrahim etrafında dönen bir hikaye olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.

Zelot, CIA, Mossad, MİT gibi bir çok istihbarat örgütü ve 3 ülkeyi içine alıyor hikaye. Hz. İbrahim'in kutsal hazinesinin peşinde Japonya'da başlıyor İstanbul'a, Urfa'ya ve Nemrut'un izinden Adıyaman'a kadar devam ediyor. Bu kutsal hazinenin hikayesi ise Kral Antiochos'un mezarını ve hazinesini içine alabilecek büyük ve ulaşılmaz bir Anıt Mezar yaptırmak istemesine dayanıyor.

''Şu eşikten temiz kalplilikle geçiniz, şu taşı dosdoğru atlayınız, bu  köşeden sola dönerken sabırlı davranınız, sağa dönerken dilinizi kötülüklerden korumanız, sonraki üç basamakta hoşgörüyü düşünmeniz gerekiyor. Ardından merhamet hissiyle ilerlemek, şu kayaya asla sarhoşken gelmemek, şuraya da pak ve berrak bir zihinle dokunmak ve şu keskin kulpa haddi aşmadan yapışmak gerekiyor majesteleri. Ve sonra... işte sizin zenginlikler ve hazineler dünyanız!''

Bu hikayeyi okurken üzerinde yaşadığımız toprakların yani Orta Asya topraklarının ne kadar güçlü ve zengin topraklar olduğunu çok daha iyi anlıyorsunuz. Bu toprakların Tarihinin, Sanatının ve Kültürünün neden böylesine yağmalandığını, savaşların, ölümlerin, yıkımların bitmek bilmeyen acıların altında yatan nedenleri tekrar tekrar görüyorsunuz. Bu bilgileri kulaktan dolma bilgilermiş gibi değilde gerçekliğinden emin olarak okuyorsunuz.

İskender Pala'nın mükemmel kurgusu ve harika anlatımından ise bahsetmeye gerek yoktur diye düşünüyorum. Ancak kolay kitaplardan olmadığını söylemem gerekir sanırım. O küçük ayrıntıları kaçırmak istemiyorsanız kafanızı verip okumanızı tavsiye ediyorum. Okuyucusuna çok şey katacak bir hikaye okuyacağınızı garanti edebilirim. 

Hikayenin içine serpiştirilmiş olan resimler ise kitabı çok daha gerçekçi ve zevkli hale getiriyor. Bu resimlerin tamamını en küçük ayrıntısına kadar uzun uzun inceledim ve benim için hikayeyi çok daha anlaşılır kıldığını söylemeliyim.

Bol kitaplı günler olsun...

Kaçış, Scott Sıgler üçlemesinin ikinci kitabı ve benin Uyanış isimli ilk kitabından sonra uzun bir ara verdiğim kitaplardan. Üçlemenin ilk kitabı olan Uyanış'ı 2018'in Temmuz ayında okumuş ve blogumda yer vermiştim. Aylar sonra serinin ikinci kitabını okumaya başardım ve sizlerle paylaşmak istedim. Uyanış kesinlikle kötü bir kitap değildi ancak mutlaka okuyun diyebileceğim bir hikayeye de sahip değil. Ancak serinin ilk iki kitabını birlikte aldığım için serinin ikinci kitabını da okudum ve sizlerle paylaşmak istedim.

Go Kitap tarafından çıkartılan kitapların tasarımını seviyorum bu aralar. Bu seride Go Kitap tarafından çıkartılan bir seri ve ilk okumaya karar verdiğimde kapak tasarımının ve mıknatıslı kapaklarının etkisinin çok olduğunu söylemeliyim. Ancak iki kitabı birlikte almama rağmen ikinci kitap olan Kaçış mıknatıslı kapaklara sahip değildi. Bu durum benim için çok önemli olmasa da nedenini merak ediyorum açıkçası.

Kaçış Konusu
Em ve lideri olduğu yaklaşık 150 kişilik gurupla birlikte geldikleri gezegende sırlarla dolu bir yaşama başlarlar. Bedenlerini isteyen yetişkinler çok geride kalmıştır ve yeni dünyalarında yavaş yavaş keşiflere başlarlar.

Yaşamayı düşündükleri kentin gizemleri ve  onları bekleyen tehlikelerle mücadele etmek için çok zamanları yoktur. Çok geçmeden yeni dünyalarının sadece onlara ait olmadığını ve yetişkinlerin düşündükleri gibi çok da uzakta olmadığı gerçeği ile yüzleşirler. Açlık ve bundan doğan korku kendi aralarındaki çatışmaları hatta ihanetleri beraberinde getirir. Alınlarındaki sembollerin anlamlarının çözümüyle birlikte ise Em ve liderliği konusunda kötü günlerin başlangıcı olacaktır.

''Kemiğe gelmemiş,'' dedi Bishop. Yüzümü tutarak yüzüme bakmamı sağladı. '' Yaranı sararak zamanımız yok. Seni mekiğe götürene kadar güçlü ol. Güçlü ve sessiz. Rüzgar ol.''

''O'Malley sahneye yaklaştı; kulağıma fısıldamaya geliyordu. Avucumu göstererek elimi ona doğru kaldırdım. Olduğu yerde durdu.''Zahmet etme,'' dedim. ''Böyle yapacağız.''

''Mucize diye bir şey yok. Kendi kaderimizi kendimiz yazarız.''

Benim Yorumum
Kaçış, biraz ön yargılarla başladığım kitaplardan biri. Bunun nedeni elbette ilk kitapta sevmek ve sevmemek arasında kalmam. Kaçış'ı serinin ilk kitabına göre daha kısa sürede daha istekli okuduğumu söylemeliyim. İlk kitabı okuduktan yaklaşık altı ay sonra elime bu kitabı aldım ve açıkçası okumak konusunda çok da istekli değildim. Ancak okumaya başladığımda her konuda daha anlaşılır olan bir hikaye beni bekliyordu. Mesela hikayenin anlatıcısı da olan 
Em için egoistliğin tavan yaptığı bir karakter olduğunu söylemiştim. Bu kitapta ise daha olgun ve liderliğin anlamını anlamış olan bir karakter okudum. Serinin olmazsa olmazları O'Malley, Bishop, Spingate, Gaston, Aramovsky  bu kitapta çok daha anlaşılır karakterlerdi. Aralarındaki güç kavgaları, içlerindeki ihanetler, aşkları, dostlukları ve birbirleriyle olan ilişkileri daha iyi bir şekilde sunulmuştu okuyucuya.

Özellikle iki farklı ırkın korkuyla başlayan dostlukları benin için en etkileyici kısımlarından biriydi. Birbirlerinin dillerini dahi bilmeyen iki ırkın savaşlarını, korkularını ve birlikte yaşama çabalarını böylesine ayrıntılı okuma durumunu sevdim.

Kaçış, cevabını aradığım bir çok sorumun cevabını da bana verdi. Ama yeni yeni bir çok soruda oluştu kafamda. Serinin üçüncü kitabı olan Kurtuluş bu sorulara cevap verecektir elbette ancak Kurtuluş alıp okumak isteyeceğim kitaplardan biri olur mu pek emin değilim. Üçüncü kitap için sabırsızlandığım söylenemez.

Bol kitaplı günler olsun...

 Mars Yıllıkları, toplamda 28 hikayenin bir araya gelmesiyle oluşan bir kitap. Bu hikayelerin tamamı ise Mars'a yapılan yolculuklar ve oradaki yaşamla ilgili. Ray Bradbury'nin kaleminden çıkan bu Bilim Kurgu Klasiği insanlığın kendi gezegenini mahvetmesinin ardından Mars'a gönderilen ilk roketle birlikte yavaş yavaş bu gezegene yerleşmesini konu alıyor.

Diğer bir yandan Marstaki hayata yapılan müdahaleleri ve bu durumun Marslılar tarafından nasıl gözüktüğünü okuyoruz. Aslında özgürlük, ırkçılık gibi kavramları eleştiren bir kesim tarafından yapılan bu yolculukların daha sonrasında gittikleri bu yeri nasıl da geride bıraktıkları Dünya'ya benzettiklerini görüyoruz. Zihin okuyabilen, şekil değiştirebilen yani belirli bir gelişmişlik seviyesine erişmiş olan Marslıları yavaş yavaş katlediyor, el değmemiş güzellerini değiştiriyoruz. Yıkılan ve yeniden kurulan şehirleri,açgözlülüklerini, gittikleri her yeri kendilerine uygun hale getirmelerini birbirinden farklı hikayelerde okuyoruz. Bu hikayelerin tamamı ise farklı farklı karakterler üzerinde ilerliyor.

''Biz dünyalılar, büyük ve güzel şeyleri yıkmak konusunda hünerliyizdir.''

''O iğrenç atom bombalarını buraya yığıp, savaş için üs kurma mücadelesi yapacaklar. Bir gezegeni mahvettikleri yetmiyormuş gibi, bir başkasını da mahvetmek, başkasının odağını da kirletmek zorundalar mı?''

''Dünya yok artık. Gezegenler arası yolculuk asırlar boyunca mümkün olmayacak, belki bir daha asla. Ama o yaşam biçimi, yanlış olduğunu kanıtladı ve kendi elleriyle boğdu kendini.''

1950 yılında yazılmış olan Mars Yıllıkları, şartların şu anda olduğu gibi olmadığı düşünülerek okunmalı. O yıllarda Mars ve diğer gezegenlerle ilgili ne kadar şey biliyorduk ki Ray Bradbury Mars'ta kurulmaya çalışılan bir hayattan bahsedebiliyor. İşte bu Bilim Kurgu Klasiklerinin en sevdiğim yanı olabilir. Sizde bu gözle okuyun isterim.

Her hikaye kendi içinde bir mesaj barındırıyor. Birçok bilim kurgu eserinde olduğu gibi hayal gücüyle ilerlemiyor hikaye ve kurmak istediği dünyanın içine insanlığa olan mesajları, dünyanın sorunlarını sığdırıyor. Sadece bir bilim kurgu kitabı olarak okunmamalı, aynı zamanda bir eleştiri kitabı okuyorsunuz.

Benim de bir çoğunuz gibi yazarın okuduğum ilk kitabı Fahrenheit 451 olmuştu. Blogumu ilk açtığım yıllarda okuduğumu hatırlıyorum. Distopya sevenlerin mutlaka okuması gerekir dediğim kitaplardan olmuştu ve hala en sevdiğim kitaplar arasında sayarım. Geçtiğimiz günlerde ise Cadılar Bayramı Ağacı isimli kitabını okudum. Mars Yıllıkları ve bu kitabı birlikte almıştım. Ray Brandbury için tüm kitaplarını okumak isteyebileceğim yazarlardan olduğunu söyleyebilirim ve diğer kitaplarını da yavaş yavaş okuyacağım.

Yeni bir kitapta görüşmek üzere...

Uyanış, Scott Sigler üçlemesinin ilk kitabı. Go kitap tarafından basılan kitap çok uzun süre adından söz ettirmişti ve bende bu ilginin sonucunda okumaya karar vermiştim. Uyanış ve serinin ikinci kitabı olan Kaçış'ı birlikte aldım ve en yakın sürede serinin ikinci kitabını da okumayı planlıyorum.

Uyanış, akıcı, hızlı okunan ve büyük puntolu bir kitap olmasına rağmen çok uzun zamanda okuduğum kitaplardan biri oldu. Günde sadece bir iki bölüm okuyarak ilerledim. Bu nedenle belki çok etkilendiğimi söyleyemem. Kesinlikle kötü değildi ama mutlaka okuyun gibi bir şey demem pek mümkün gözükmüyorum. Umarım serinin ikinci kitabı olan Kaçış fikrimi değiştirir.

''Bir okurun şaşırmak için tek bir şansı vardır.

Eğer twitter kullanıcı veya blog yazarıysanız, eğer yorumlar ve paylaşımlar yapıyorsanız, lütfen ağızınızdan bir şey kaçırmayın. Siz, sürprizi kaçmadan bu öykünün keyfini çıkarma şansı buldunuz. Aynı şansı başkalarına da tanırsanız çok sevinirim.''

diyerek bitiriyor kitabını yazarımız. Bu durum üzerine neyi ne kadar yazmam gerektiğini bilmiyorum açıkçası. Bazen yazmamam gerekenleri yazabiliyorum galiba ve umarım bu defa aynı olmaz. Olabildiğince kısa tutmaya çalışacağım.


UYANIŞ KONUSU
Em, o gün doğum günü olduğunu bilerek bir tabutta acı içinde uyanır ve tabuttan güçlükle çıkmayı başarır. Tabuttan çıktığında ise içinde çocukların olduğu kendisininki gibi tabutların olduğunu görür. Tabutları açarak çıkmalarına yardım eder. Tabutların bir çoğunda ise ölü bedenlerle karşılaşırlar.

Yaşlarından çok daha büyük bedenlerle uyanan bu çocuklar, geçmişleriyle ilgili neredeyse hiç bir şey hatırlamazlar. Oraya nasıl geldikleri, tabutun içine nasıl girdikleri, aileleri, arkadaşları, isimleri dahi hafızalarında yoktur.

Em bu gurubun lideri seçilir ve oldukları yerden kurtulmanın bir yolunu bulmalıdır. Diğer yandan lider olmak isteyenlerle mücadele etmesi gerekir. Açlık, susuzluk, korkuyla mücadele etmek zorunda kalırlar. Lider olmak kolay olmaz ve en doğru kararları vermeli, hayatta kalmanın bir yolunu bulmalıdır.

''Beni kontrol altına almaya çalışıyor, bunun için de dini kullanmak istiyordu. Din yalnızca bir güç sözcüğü değildi, sözcüğün kendisi güç demekti.''

''Kimseden çıt çıkmadı. Bizler çocuktuk; Birinin bize ne yapacağımızı söylemesi gerekiyordu. İşler bu şekilde yürürdü.''

''Yetişkinler... bize aldırış etmiyordu. Neye inandığımıza, neyi savunduğumuza, nelerden hoşlandığımıza, kimi sevdiğimize, ne düşündüğümüze aldırış etmiyordu. Onlar sadece kendilerinin bir kopyasını istiyordu. Onlar sonsuza kadar yaşayabilmek için çocukları öldürmekten çekinmiyorlardı.''

''Dil, matematik, bilim, yetenekler... Bunlar bir zihin çatısıdır. Bizi biz yapan, deneyimlerimizdir. Bireysel kimlikler, olayları kavrayışımızı, olaylar karşısında verdiğimiz tepkileri ve hislerimizi şekillendirir.''

BENİM YORUMUM
Büyük bir acı ile bir tabutun içinde uyanıyorsunuz ve geçmişinize dair hatırladığınız tek şey o gün doğum gününüz olduğu. Böyle anlatınca gayet ilgi çekici ve farklı bir hikaye var aslında. Ama bana kalırsa bu farklılığa rağmen sürükleyicilikten uzaktı. Ancak bu kitap için genelde çok olumlu yorumlar okudum ve tamda bu nedenle bu kitabı okumaya karar vermiştim. Bu tarz kitapları okumaya yeni yeni başladığım için belki tam olmuyor bende. Bu beğenmediğim anlamına gelmiyor elbette, sadece büyülenmedim yada beni çok etkilemedi diyebilirim. Serinin ikinci kitabında hikayenin içine tamamen girebilirim ve gerçekten çok daha güzel şeyler söyleyebilirim umarım. 

Çok fazla karakter vardı bu durumdan ben çok fazla hoşlanmadım. Aslında çok karakter etrafında dönen kitaplardan genel olarak hoşlanmıyorum. Bu kitapta ise çok karakter olsa dahi 5-6 karakter çok daha fazla ön plana çıkıyor. Aynı zamanda hikayenin anlatıcısı da olan Em karakterini bende birçok kişi gibi sevemedim. Liderlik tavırları ve egoistliğin tavan yaptığı bir karakter kendisi.

Kitabın türü Korku-Gerilim olarak geçiyor. Bilim Kurgu ve Distopik türünü de içinde barındırıyor. Bu türü sevenler ve farklı şeyler arayışında olanlara önerebilirim.

Go kitap tasarımını çok beğendim. Bu kitabı okumaya karar vermemde aynı şekilde çok etkili olmuştur. Mıknatıslı kapaklar ilgimi çekmişti açıkçası ama şimdi çok bir işlevi yokmuş gibi geliyor. Ama farklı olanı tebrik etmeli elbette.

Bol kitaplı günler olsun..

2014 yılında hayatını kaybeden Nobel Edebiyat Ödüllü yazar Gabrıel Garcia Marquez'in yayınlanan son kitabı Benim Hüzünlü Orospularım hüzünlü ve romantik bir hikayeyi konu alıyor. 90 yaşında bir gazete köşe yazarının aşkı çok geç yaşta tatması anlatılıyor. Bu yaşlı adamın son yaş gününde kendine bir ödül vermek istemesi üzerine genç, bakire bir kadınla beraber olmaya karar veriyor. 14 yaşında okuma yazması dahi olmayan genç bir kız ile olan tuhaf birliktelikleri de böyle başlıyor.

Hayatı boyunca hiç evlenmemiş bir adam. Duygusal ilişkileri hatta parasını vermediği hiç bir ilişkisi olmamış. Bu kızdan ise o kadar çok etkilenmiştir ki gözü ondan başkasını görmez olur. Kıza bir İspanyol romanındaki Delgadina ismini verir ve okuyucu kızın gerçek adını hiç öğrenemez. Kızı sadece uyurken görür, bir kez dahi konuşmazlar ve izlemekle yetinir. O uyurken hayaller kurar, hikayeler, masallar okur ve yeri gelir saçlarını okşar. Delgadina ile 90 yıla sığdırılmış bir hayatın muhasebesi de böyle başlar. 90 yaşında kendini yeni yeni tanır, boşa geçen yılların, geçmişinin muhasebesi başlar. Mutluluğu, huzuru, kıskançlığı, yaşama sevincini, umudu ve aşkı yeni yeni keşfetmeye başlar. 

Yazarı ilk kez okuyacaklar için ise bu kitabın doğru bir tercih olmayacağını düşünüyorum. Kitabın ismini görenler biraz ön yargıyla yaklaşıyor sanırım. Erotik bir hikaye söz konusu değil. Böyle bir yanılgıya kapılmanızı hiç istemem. 90 yaşında yaşlı bir adamın 14 yaşında genç bir kıza aşık olması dediğimde kabul edilemez bir hikaye söz konusuymuş gibi görünse de fiziksel bir aşk hikayesi gibi anlaşılmamalı. Boşa geçen yılların ve bu yaşlı adamın kendini hayatının son zamanlarında yeni yeni keşfetmesini okuyoruz aslında.

Hikaye 90. yaş gününden başlayarak kendi hikayesini anlatması şeklinde ilerliyor. Romanın ilk sayfalarında yaşlılık ile ilgili düşünceleri ve bu süreçte yaşadıkları anlatılıyor. İlerleyen sayfalarda gençlik yılları, hayatı ve en önemlisi yalnızlığını okuyoruz. Sadece 90 kusur sayfaya sığdırılmış kısacık bir kitap ama içinde bir çok anlamda barındıran bir kitap bana kalırsa. Bununla birlikte bazı söylemlerin hoşunuza gitmeyeceğine inanıyorum. Bu hikayeye nereden baktığınızla alakalı elbette. Reşit olmayan kızların genel evlerde çalıştırılması yada 90 yaşında bir adamın hala tek derdinin bir genç kızla birlikte olmak istemesi olarak da bakabilirsiniz sonuçta. Hikayenin temeline inebilirseniz başka anlamlar bulabilirsiniz hikayede. 

''Ev kendi küllerinden tekrar doğuyordu, Bense Dalgadina'nın aşkının içinde, ömrümde daha önce hiç tanımadığım bir yoğunluk ve mutluluk yaşayarak yelken açmış gidiyordum.. ''

''Kimse aldatmasın kendini, sakın, sanmasın  ki daha uzun sürecek beklediği hayat, daha önce gördüklerinden. Çünkü hepsi aynı hızla geçip gidecek. ''

''Dönüp arkama baktığımda, açık denizde birbirlerinden ayrılan iki geminin yürek parçalayan iç çekmeleriyle, ötekinin uzaklaşıp gittiğini görüyordum. ''

''Çok küçükken duymuştum, bir insan öldüğünde uzamış saçlarının içinde kuluçkaya yatan bitler yastıkların üzerinden korku içinde kaçışıp aileyi rezil ederlermiş.''

Benim Hüzünlü Orospularım, dili oldukça sade ve akıcı bir kitap. Sıkmadan bir çırpıda okunabilecek türden. Bir Kırmızı Pazartesi etkisi yaratmıyor elbette ancak Gabrıel Garcia Marquez kitapları arasında okunması gereken kitaplarından biri oldu benim için. Yazarın okuduğum ilk kitabı Mavi Köpeğin Gözleri adlı bir öykü kitabıydı. Buradan ulaşabilirsiniz. İkinci kitabı ise etkileyici anlatımıyla hayran kaldığım romanlarından biri olan Kırmızı Pazartesi olmuştu. Zaman içerisinde diğer kitaplarına da blogumda yer vermeyi düşünüyorum.

Yeni bir kitapta görüşmek üzere...

Leyle İle Mecnun, çıktığı günden bu yana çok satanlarda ve sanırım rekora koşuyor. Yayınlandığı dönemde izleyicisini ekrana kilitleyen bir diziydi.Bugün dahi sosyal medyada adından söz ettirebiliyor. Karakterlerin her biri ayrı efsaneleşti. Burak Aksak yarattığı karakterlerin bu derece ölümsüz olabileceğini asla tahmin etmemiştir herhalde. 2011 yılında TRT ekranlarında yayınlanmaya başlamıştı. 104. bölümde mecburi bir final yaptı.  

Kitaplardan uyarlanan dizi veya filmlere alışığız aslında. Bir kitap tutuyorsa ve satıyorsa biliyoruz ki o hikaye dizi veya film olarak çıkacak karşımıza. Leyla ile Mecnun ise tam tersi oldu benim için. Okuduğunuz her bir cümle diziyi tekrar tekrar izliyormuşsunuz etkisi yapıyor. O satırlar en küçük ayrıntısına kadar gözünüzde canlanıyor. Benim gibi Leyla İle Mecnun dizi müziklerini açarak okuyorsanız birde, kendinizi kaptırmamanız mümkün değil.  

Leyla İle Mecnun insanların ya çok sevdiği, yada hiç tahammül edemediği dizilerden biri. Ben ise ara ara izlemiş ama düzenli olarak izlememiştim. Dizinin bitimine yakın bölümlerin tamamını internetten izledim. Tabi ki bir sonraki bölüm neler olacak acaba duygusunu yaşamadan çok kısa zamanda izlemiş oldum. Geç gelen hayranlığım da bu şekilde başladı.

 Aynı karakterler, bambaşka bir hikaye var bu defa. Hikaye Mecnun'un diliyle anlatılıyor.  ''Çay Erdal Bakkal'da içilir.'' diyerek reklamını yapmaktan asla vazgeçmeyen Erdal Bakkal, siyah deri ceketini sırtından çıkartmayan mahallenin hırsızı Yavuz ve Zeynep, bizden biri olduklarını hep hissettiren Baba İskender ve Anne Pakize, Ak sakallı dede yine yalnız bırakmıyor Mecnun'u, İsmail Abi  var birde. Benim büyük büyük dedem diye başlayan o hikayelerle birlikte. İsmail Abi'nin gen haritası olmazsa olmaz sonuçta. Birde belki bu defa o gemi gelmiştir kim bilir diye bekliyorsunuz elbette.  Leyla İle Mecnun ve her şeyin üzerinde tuttukları sevgileri ise en güzel yanı. Anlayacağınız her şey tamda bıraktığınız gibi. Farklı zamanda farklı bir hikaye sadece. Burak Aksak'ın dizi için düşündüğü final buymuş aslında. Diğer yandan kitap burada bitmeyecek galiba. Birçok finali kaldırabilecek bir hikaye sonuçta Leyla ile Mecnun. 

Kitabın konusu hakkında diyecek çok bir şey yok. Birçoğunuz diziyi izlemiştir. İzlemeyenler azda olsa bir bilgiye sahiptir zaten.

Kitap mı dizi mi deseniz... Kesinlikle dizi cevabını veririm. 104 bölümlük bir diziye 105. bölüm eklenmiş gibi hissediyorum çünkü. Sıkıştırılmış, bastırılmak zorunda kalmış bir hikaye. Kısacası diziyi izleyenlerin keyifle okuyabileceği bir kitap olmuş. İzlemeyenler ise izlesin ve öyle okusun bence.

''Hevesini ağzına sokup, kursağına kadar ittirenlere inat: VAZGEÇME''

''Ben Mecnun Çınar. Ve sürekli yanlış tercihler yaparım. Sorumluluk sahibi her insanın yapacağı gibi sorunlarla yüzleşip, hatalarından ders alarak durumu düzeltmeye çalışmak bana göre değil. Çünkü düzeltmeye çalışmak bana göre değil. Çünkü düzeltmeye çalışırken iyice bozarım. Bu hayatta bir gerçek var ki, herkes hata yapar. Ama ihale her seferinde bana kalır. İyisi mi sessizce beklemek. Benim de sorunlarla başa çıkma yöntemim bu işte.''

''Şu fersiz sokak lambalarının, gökyüzünde tabak gibi asılı kalmış dolunayın bile aydınlatmaya yetmediği uzun ince sokakları sen aydınlattın Leyla.''

''Aşk acısı çekenleri, kahrından ölenleri, sevip de söyleyemeyenleri, vakitsiz terk edilenleri hep bir araya toplamak ve onlara dönüp şöyle demen istiyorum: Ahahahahahahahahahahahaha! Ben Leyla'ya kavuştuuum, ben Leyla'ya kavuştuuum lalla lalla laa laa!''

Burak Aksak çok başarılı bir şekilde kaleme almış hikayeyi. Dizinin hissettirdiklerinden eksik bir yanı olmadığını rahatlıkla söyleyebilmek çok güzel. Diyalogları okurken dizideki tadı tekrar tekrar hatırlıyorsunuz. Leyla İle Mecnun fanları bu kitabı mutlaka okumalı. Eminim okurken diziyi yeniden izlemiş gibi olacaksınız. Final ise biraz acıklı. Çok güldüren ve bir o kadarda üzen bir Leyla İle Mecnun. Beklendiği gibi ani duygu geçişleriyle dolu. Başka bir kitap ve belki başka bir son beklemeye başladım bile. Bu hikayeye birçok farklı son yazılabilir, yazılmalı.

Sonuç olarak Mecnun düştü yine çöllere...

Marslı'nın yazarı Andy Weir'dan yeni bir kitap Artemis. Yazarın ilk kitabı Marslı. Marslı ile ilgili çok güzel yorumlar okumuştum. Filmini izledim ama kitabını okumadım. Kitabını okumadan filmi izlediğim için belki kitaba karşı olan ilgimi kaybettim. Artemis çıkınca film olmadan okumak istedim. Özellikle çıktığı ilk günlerde çok sık karşıma çıktı ve iyi ki okumuşum diyorum şimdi.

''Seni dünyaya hazırlamaya çalıştım. Sana hiç yumuşak davranmadım çünkü dünya da sana yumuşak davranmayacaktı ve ben hazır olmanı istiyordum. Arada sırada kavga da ettiğimiz oldu - bana kavga etmeyen bir ebeveynle çocuk göstermezsin. Ve hayatının farklı olmasını dilediğim kısımları da yok değil. Ama bütününe bakınca, güçlü, kendi başının çaresine bakabilen bir kadın oldun ve seninle çok gurur duyuyorum. Ve bu manayla da seni yetiştirdiğim için kendimle gurur duyuyorum.''

''Artemis'e gelmek masraflı, burada yaşamak da acayip pahalıdır. Ama sadece zengin turistler ve eksantrik milyarderlerden oluşan bir şehir olmaz. İşçi sınıfına da ihtiyaç var. III.J.Parababası Zenginpiç'in kendi tuvaletini temizlemesini beklemiyorsunuz herhalde, değil mi?''

''Bana kalırsa buradaki en güzel şey Artemis'in kendisiydi. Şehir güneş ışığının altında bir avuç metal meme gibi parlıyordu. Ne var? Şair miyim ben? Memeye benziyorlar işte.''

''Çok az insan babalarının onları ne kadar sevdiğinin ölçümünü yapabilir. Ama ben yaptım. Bu iş kırk beş dakika sürmeliydi ama babam bunun üzerine üç buçuk saat çalıştı. Benim babam beni her şeyden yüzde 336 daha çok seviyordu.''

Yeni bir kitapta görüşmek üzere...

Kopmayan Bağlar, Mert ve Filiz karakterinin anlatıldığı tam bir aşk romanı. Mert ve Filiz aynı üniversitede okuyan iki genç ve her gün yaptıkları tren yolculukları sırasında tanışıyorlar. Kısa sürede birbirleriyle çok şey paylaşıyorlar ve arkadaşlıkları aşka dönüşüyorum. Mert daha muhafazakar bir ailede büyüyor, konu din olduğunda çok fazla sorgulamadan, ailesinden gelen alışkanlıkları sürdürüyor. Filiz ise sürekli sorguluyor, düşüncelerini çekinmeden ortaya koyabiliyor. Mert ve Filiz farklı düşüncelere sahip olsa da birbirlerini yargılamadan, söylemek istedikleri şeyleri tüm açıklıklarıyla ortaya koyma cesaretini gösteriyorlar. Öncelikle din üzerinden gidiyor hikaye, sonra farklı toplumsal sorunlara değiniliyor. Birbirleriyle olan diyalogların çoğu bu tren yolculuklarında geçiyor.

Kitap Mert'in tarafından ele alınıyor. Tüm hikaye onun dilinden, onun düşünceleriyle aktarılıyor. Bu nedenle Mert'in aşkı, duyguları ve Filiz'in yanında olma çabası daha fazla ön plana çıkıyor. Hisleri doruk noktasına çıkmış bir karakteri okuyorsunuz. Filiz'in düşüncelerine ise birbirleriyle olan diyaloglarda yer veriliyor. Yazarın anlatımı ise gayet akıcıydı. Özellikle diyalogları çok başarılı buldum. Hikayenin ise biraz zayıf kaldığını düşünüyorum yanında. Daha farklı bir akış bekledim açıkçası ama olmadı.

Yazar Mustafa Ay ve Penhar Yayınevi hakkında hiç bir bilgim olmadan başladım bu kitaba. Sanırım yeni bir yayın evi. Birçok yayınevi kitap kapaklarında hazır görseller kullanıyor. Böylece hikayeden çok farklı kitap kapakları çıkıyor ortaya ve hiç kaliteli durmuyor. Bu kitap kapağını, iç ve dış tasarımını çok sevdim ben. Kapak tasarımının hikayeyi yansıttığını düşünüyorum.

''Açık denizlerin soğuğunda kaybolmuş bir gemi gibi onca yıl hissizce gezindiğimi, şimdi ise bir elin uzanmış beni kalbimden bir anda yakaladığını, bana hayat verdiğini hissediyordum.''

''Dünyada anlaşılmadan bir başına yaratılmış yine hiç anlaşılmadan bir başına ölüp gidecek bir varlık gibi ölünceye kadar yaşamanın ağırlığını ilk kez tüm varlığıyla hissediyordum, çünkü Filiz beni bu ağırlığı duymaktan kurtarmıştı. Belki o ağırlık hep oradaydı, yerli yerindeydi ve orada kalacaktı, ama eskisi gibi ağır gelmiyordu bana artık.''

Yeni bir kitapta görüşmek üzere..

Ahmet Ümit, okuma alışkanlığı kazanmamda çok etkisi olan yazarlardan. Birçok kitabını okudum, okumaya devam ediyorum. Geçtiğimiz aylarda Elveda Güzel Vatanım adlı romanını okumuştum ve blogumda yer vermiştim. Özellikle yakın tarihe ilgi duyanların severek okuyabileceği bir romandı. Benim de en sevdiklerimden oldu. İstanbul Hatırası, Patasana, Beyoğlu'nun En Güzel Abisi, Aşk Köpekliktir, Kar Kokusu ve Şeytan Ayrıntıda Gizlidir kitapları okuduğum ve blogumda paylaştığım diğer kitapları.

Kırlangıç Çığlığı, Ahmet Ümit'in son kitabı ve benim de çıkacağı haberini aldığımdan beri heyecanla beklediğim kitaplardan. Özellikle Başkomser Nevzat ve ekibinin olması beni daha çok heyecanlandırmıştı. Başkomser Nevzat'ın olmadığı bir Ahmet Ümit kitabı hep biraz eksik kalıyormuş bir kez daha anladım. Ali, Zeynep, Evgenia, Janti Cemal var birde. Bazı kitap karakterleriyle arasında bir bağ kuruyor insan. İşte benim için bu karakter Başkomser Nevzat oluyor.

KIRLANGIÇ ÇIĞLIĞI KONUSU
Çocuk parkına bırakılmış bir ceset ile başlıyor roman. Nevzat Komiser, ekibiyle birlikte bu cinayeti çözmeye çalışıyor. 2012 yılında bir seri katil 12 çocuk tacizcisini öldürüyor ve ortadan kayboluyor. Kimse hakkında bilgi edinemiyor. Çocuk parkına bırakılmış bu cesette olduğu gibi beş yıl önce işlenen cinayetlerde de benzerlikler olduğu ortaya çıkıyor. Enseden tek kurşun, kırmızı kadifeden göz bağı, kesilen sağ kulak ve olay yerine bırakılan oyuncak gibi benzer rutinler uygulanıyor ve özellikle 12 rakamı vurgulanıyor. Cesetler oyun parkları, kreşler, çocuk müzeleri gibi yerlere bırakılıyor. Bu seri katil teşkilatta ''Körebe'' lakabıyla tanınıyor. Arkasında asla iz bırakmıyor ve sıradan bir katil olmadığı herkes tarafından biliniyor.
Bu cinayetlerle, Fahhar isimli Suriyeli bir çocuğun öldürülmesi beklenmedik bir şekilde kesişiyor ve olaylar daha karmaşık bir hal alıyor.

''Bir zamanlar bahçelerinde ceviz ağaçlarının boy verdiği köşklerin bulunduğu bu canım semt, artık bir gökdelen tarlasına dönüşmüştü. İşin enteresanı beton, çelik ve plastik yığınından oluşan bu ucube binalara tonlarca para ödenmesiydi. Sadece bu davranış bile, aslında insan denen canlının o kadar da zeki bir mahluk olmadığını gösteriyordu.''

''Bir an onun yerinde olmayı istedim. Hayata siyah ve beyaz olarak bakabilmeyi. Suçluları sadece suçlu, kötüleri sadece kötü olarak görmeyi. Neden böyle bir fenalığa yöneldiklerini düşünmeden yargılamayı, hatta acımasızca mahkum etmeyi.''

''Çıkar için her türlü kötülüğü yapmaya yatkın bir ruha sahiptiler, sonra da kendilerini bağışlarlardı. İnsanın en büyük kepazeliği işte bu bağışlama duygusuydu. Kötülüklerin sürekli tekrar etmesinin nedeni de bu olabilirdi. Kendimizi hoş görmemiz, eninde sonunda inandırıcı bir gerekçe bulmamız. Olmadı, ben aciz bir kulum, her türlü kötülüğü yapabilir, suçu işleyebilirim, ama yaradanıma sığınır, kendimi bağışlatırım ucuzluğu.''

BENİM YORUMUM
Günümüz sorunlarının işlendiği, bir solukta okunacak bir kitap Kırlangıç Çığlığı. Çocuk tacizleri, organ mafyası ve Suriyeli Mülteci sorunu kitabın temel konusu. Çocuk istismarının arttığı son yıllarda, bu suçun nasıl işlendiği ve nasıl engellenebileceği üzerine karakterler üzerinden farklı düşünceler okuyorsunuz.  Bu çocukların tekrar topluma nasıl kazandırılabileceği, çocukların geleceklerinin nasıl etkilendiği, içsel yolculukları, tacizcinin psikolojisi ve tacizin nedenleri hakkında bir çok farklı düşünce kitapta yer alıyor.

Çocuklarının organlarını hayatta kalmak için satan Suriyeli mülteciler var birde. Hayatta kalabilmek uğruna insanların neler yapabileceğini okuyorsunuz ve inanması zor ama her birinin gerçek olduğunu biliyoruz. Lafı hiç dolandırmadan, oldukça sert bir üslupla karşılaşınca, okurken sinirlenmemek, üzülmemek mümkün olmuyor. ''Körebe'' lakaplı seri katile bazen hak vermemek mümkün değil.

400 sayfa boyunca akıcılığından hiç bir şey kaybetmeyen, sürükleyici bir cinayet romanı ve nasıl bittiğini anlamıyorsunuz. İstanbul teması bir çok kitabında olduğu gibi yine var. Yazarın bir çok kitabı tarihten beslenir. Bu kitap için ise bu durum pek geçerli değil ve daha çok polisiye ağırlıklı ilerliyor.

Katilin kim olduğu sorusuna gelirsek asla tam emin olamıyorsunuz. Kitabın son sayfalarına kadar aklınızda bir çok isim olsa da kesin budur demek çok zor. Gizem son sayfalara kadar sürüyor. Son 20-30 sayfa kala belirginleşiyor ve sonunu nasıl bağlayacağını okuyorsunuz.

Ahmet Ümit kitaplarının arasında en çok bu kitap tasarımını sevdim. Kitabın kapak tasarımı romanın bir yansıması gibi ve isminin Kırlangıç Çığlığı olmasının birde hikayesi var.

''Sevinç çığlıkları değil bunlar, acı dolu haykırışlar. Biliyorsun kırlangıçlar göçmen kuşlardır. Çok hızlı uçarlar. İşte o göç sırasında yüzlerce kırlangıç fırtınaya yakalanıp ölürmüş. Göçü başarıyla tamamlayan kırlangıçlar, geldikleri ülkenin sıcak gökyüzünde uçarken, yollarda kaybettikleri arkadaşlarını anımsar acıyla, öfkeyle böyle çığlıklar atarlarmış.''

Son olarak Polisiye dediğimde aklıma gelen ilk Türk yazarlardan biri Ahmet Ümit. Zaten Türkiye'de ilk baskıda 300 bin adet basılan başka kitap olduğunu sanmıyorum. Başkomser Nevzat serisini okumanızı kesinlikle öneririm. Ben zevkle okudum. Umarım sizde keyifle okursunuz.

Yeni bir kitapta görüşmek üzere..

Okuduğum ilk Neil Gaiman kitabım Amerikan Tanrıları olmuştu ve geçtiğimiz günlerde yorumunu blogumda paylaşmıştım. Vadinin Hükümdarı sadece 80 sayfadan oluşan bir öykü kitabı ve ben bu kitabı Amerikan Tanrıları romanıyla birlikte almıştım. Bu iki kitabı alırken daha önce yazarı hiç okumadığım için ikisini alma konusunda pek emin değildim açıkçası. Ancak kısa bir öykü olması nedeniyle ikisini birlikte almak istedim. Aynı zamanda yazarın Kırılgan Şeyler öykü kitabının içinde yer alan öykülerden ve İthaki Yayınları öyküyü ayrı olarak da basmayı tercih etmiş.

Vadinin Hükümdarı, Amerikan Tanrıları kitabındaki Gölge karakterinin Amerika'yı terk ederek dünyayı gezmeye başlaması ve aradan geçen iki yıldan sonra İskoçya'da başına gelenlerin anlatıldığı bir öykü.

Sadece zenginlerin katıldığı bir partide muhafızlık yapması için bir teklif geliyor. Gölge, bu teklifin altında başka bir neden olduğunu bilmeden kabul ediyor. Partinin yapılmasına saatler kala Bay Alice, bin yıldır insanların kazandığı bir savaşın temsilcisi olarak kendisini seçtiklerini söylüyor ve asla kaybetmemesi gereken bu savaşta insanlar için dövüşmesini istiyor. Gölge o canavarı karşısında gördüğünde neden dövüşmesi gerektiğini ve neden kazanması gerektiğini anlamıyor. Oyunu ondan istendiği gibi oynamamayı seçiyor ve iyi, kötü kavramlarını sorguluyor.

Bu kitabı biraz zaman geçtikten sonra okumayı düşünüyordum aslında. Amerikan Tanrıları bittikten hemen sonra okumak bana pek anlamlı gelmiyordu. Ancak sadece 80 sayfa olduğu için dayanamadım ve biraz okuyayım derken kitap bitti. Tanrılar ve Gölge'nin dünyasına kısa bir giriş yapmış oldum bir kez daha. Yine aynı hayal gücü ve üslupla karşılaştım.

Vadinin Hükümdarı bir Amerikan Tanrıları öyküsü olsa da tek başına bir öykü olarak okunabilir. Elbette Amerikan Tanrıları kitabını okuduysanız sizin için farklı anlamlar ifade edecektir. Tek başına bir hikayenin olduğunu da unutmayın. Tam bir devam kitabı değil.

Yeni bir kitapta görüşmek üzere...

'' Hanım, benim evime bir şeycik olmaz. O helal para ile yapıldı. Kazasker Efendi'nin Çarşamba'daki konağı yıkıldığı vakit onun kerestesiyle inşa edildi. İçine kullandıkları yağhane direklerini sen görseydin şaşardın. Bu dünya yıkılır da yine bizim evimiz yerinde durur. Büyük zelzelede ne kagir binalar göçtü de evimizin bir kıymığı bile yerinden oynamadı... Kaderine razı olanın gemisi batmaz. Sen merak etme...''

''Aman nesini anlayayım? Kuyrukluyıldız güneşin sevgilisi imiş de bilmem kaç senede bir onu görmeye gidermiş... Yanına yaklaştıkça alev alırmış... Yok saçlarını tarar, döker de kırım kırım kırıtır... Salım salım salınırmış... Bu lakırtıları kim çıkardı? Kuyruklu, daha buraya gelmeden adeta başı açık bilmem neye benzettiler... Ben bilirim. Bunları yumurtlayan hep o badi badi Emeti Hanım'dır. Herkesin arkasından namusuna söz söyler.''

''İtiraf edeyim ki üç senelik evlilikte de taze bir sevda lezzeti kalmıyor. Karıma her gün verdiğim muhabbet teminatının aksine ondan bıkkınım. Bedriye'de artık bir kardeş siması görüyorum. Gözüm, gönlüm evlilik yatağı dışında aşk avına çıkmak hevesine düşüyor, tadılmadık yeni lezzetler arıyor. Her eskimiş evlilik böyle midir bilmem? Umumu kuşkulandırmamak için yalnız kendi hesabımı söylüyorum.''

''Her günah için bir kefaret koymuşlar. Bu kefareti ciddi bir pişmanlık takip ederse suçlu doğruya yönelebilir. Toplum dürüst bir fert kazanmış olur. Bu sebeple dinler büyük, küçük günahlar için tövbe kapılarını açık bırakmışlardır. Fakat kitlede tövbeyi, yemini tutmak kabiliyetini ermiş on binde kaç kişi bulunur? Tövbe ve yemin çokların ağızlarında oyuncak olmuş iki kelimedir.''