Mars Yıllıkları, toplamda 28 hikayenin bir araya gelmesiyle oluşan bir kitap. Bu hikayelerin tamamı ise Mars'a yapılan yolculuklar ve oradaki yaşamla ilgili. Ray Bradbury'nin kaleminden çıkan bu Bilim Kurgu Klasiği insanlığın kendi gezegenini mahvetmesinin ardından Mars'a gönderilen ilk roketle birlikte yavaş yavaş bu gezegene yerleşmesini konu alıyor.

Diğer bir yandan Marstaki hayata yapılan müdahaleleri ve bu durumun Marslılar tarafından nasıl gözüktüğünü okuyoruz. Aslında özgürlük, ırkçılık gibi kavramları eleştiren bir kesim tarafından yapılan bu yolculukların daha sonrasında gittikleri bu yeri nasıl da geride bıraktıkları Dünya'ya benzettiklerini görüyoruz. Zihin okuyabilen, şekil değiştirebilen yani belirli bir gelişmişlik seviyesine erişmiş olan Marslıları yavaş yavaş katlediyor, el değmemiş güzellerini değiştiriyoruz. Yıkılan ve yeniden kurulan şehirleri,açgözlülüklerini, gittikleri her yeri kendilerine uygun hale getirmelerini birbirinden farklı hikayelerde okuyoruz. Bu hikayelerin tamamı ise farklı farklı karakterler üzerinde ilerliyor.

''Biz dünyalılar, büyük ve güzel şeyleri yıkmak konusunda hünerliyizdir.''

''O iğrenç atom bombalarını buraya yığıp, savaş için üs kurma mücadelesi yapacaklar. Bir gezegeni mahvettikleri yetmiyormuş gibi, bir başkasını da mahvetmek, başkasının odağını da kirletmek zorundalar mı?''

''Dünya yok artık. Gezegenler arası yolculuk asırlar boyunca mümkün olmayacak, belki bir daha asla. Ama o yaşam biçimi, yanlış olduğunu kanıtladı ve kendi elleriyle boğdu kendini.''

1950 yılında yazılmış olan Mars Yıllıkları, şartların şu anda olduğu gibi olmadığı düşünülerek okunmalı. O yıllarda Mars ve diğer gezegenlerle ilgili ne kadar şey biliyorduk ki Ray Bradbury Mars'ta kurulmaya çalışılan bir hayattan bahsedebiliyor. İşte bu Bilim Kurgu Klasiklerinin en sevdiğim yanı olabilir. Sizde bu gözle okuyun isterim.

Her hikaye kendi içinde bir mesaj barındırıyor. Birçok bilim kurgu eserinde olduğu gibi hayal gücüyle ilerlemiyor hikaye ve kurmak istediği dünyanın içine insanlığa olan mesajları, dünyanın sorunlarını sığdırıyor. Sadece bir bilim kurgu kitabı olarak okunmamalı, aynı zamanda bir eleştiri kitabı okuyorsunuz.

Benim de bir çoğunuz gibi yazarın okuduğum ilk kitabı Fahrenheit 451 olmuştu. Blogumu ilk açtığım yıllarda okuduğumu hatırlıyorum. Distopya sevenlerin mutlaka okuması gerekir dediğim kitaplardan olmuştu ve hala en sevdiğim kitaplar arasında sayarım. Geçtiğimiz günlerde ise Cadılar Bayramı Ağacı isimli kitabını okudum. Mars Yıllıkları ve bu kitabı birlikte almıştım. Ray Brandbury için tüm kitaplarını okumak isteyebileceğim yazarlardan olduğunu söyleyebilirim ve diğer kitaplarını da yavaş yavaş okuyacağım.

Yeni bir kitapta görüşmek üzere...

Ray Bradbury kitaplarıyla ilk defa Fahrenheit 451 adlı distopik eseriyle tanışmıştım. Bir çoğumuzda bu eseriyle tanımıştır yazarı. Yıllar geçti Fahrenheit 451 adlı kitabını okuyalı tabi ama Ray Bradbury tüm kitaplarını okumak istediğim yazarlardan birine dönüşmüş oldu. Cadılar Bayramı Ağacı ise baştan söylemek gerekirse elbette bir Fahrenheit 451 değil.

Cadılar Bayramı Ağacı Konusu
Cadılar Bayramı Ağacı, Cadılar Bayramı konulu kitaplardan ve sekiz erkek çocuğunun anlatıldığı bir hikayesi var. 

Cadılar Bayramı gecesi birbirlerinden korkunç kostümlerini giyerek şehrin kuytu bir yerinde, perili bir evin yolunu tutuyorlar. Arkadaşları Balbağı'nın tam bu sırada ortadan kaybolması üzerine Balbağı olmadan bir Cadılar Bayramı düşünemeyen çocuklar panik halinde arkadaşlarını aramaya başlıyor. Bu sırada yardımlarına eski perili evde yaşayan Bay Kefenyığını yetişiyor ve  çocuklara bir yol gösterici oluyor. Balbağı olmadan yarım sayılan bu ekip, arkadaşlarını bulmak için ellerinden geleni yapmaya hazır, maceradan maceraya koşuyorlar. Esrarengiz olaylar hiç bitmiyor.


Benim Yorumum
İthaki Yayınlarından çıkan Cadılar Bayramı Ağacı çocuk edebiyatına dahil olmuş bir kitap olsa da her yaştan insanın rahatlıkla okuyabileceği bir hikaye olduğunu söylemeliyim. Abartılı bir hayal gücü, tuhaf ve çocuklar için ürkütücü gelebilecek olayların hiç eksik olmadığı bir hikayesi var. Her şeyin mümkün olabileceği bir dünyaya inandırıyor sizi. Öğretici yönü de zaman zaman ağır basıyor.

Aynı zamanda bir çocuk kitabında olması gereken sadelik söz konusu. Hiç zorlanmadan rahatlıkla okuyabiliyorsunuz. Fantastik eserleri, macera kitaplarını sevenlerin beğeneceğini düşünüyorum.

Bizim kültürümüzde yer etmemiş bayramlardan Cadılar Bayramı ve bu nedenle bize biraz uzak geliyor. Dünyada çılgınlar gibi kutlanan bu bayramın ne anlama geldiğini ve geçmişini bilmiyoruz aslında. Bu kitap ise Cadılar Bayramının tarihi hakkında fazlasıyla bilgi veriyor. Mısır, Yunanistan, Roman gibi bir çok ülkeye farklı zamanlarda yolculuk ediyoruz aynı zamanda. 

Tüm bunlara rağmen mutlaka okunması gereken kitaplardan diyemiyorum. Bunun sebebi bir Cadılar Bayramı kültürünü bizim kültürümüzün bir türlü sindirememesi galiba. Bir Fahrenheit 451 değil en azından. Yinede Ray Bradbury tüm kitaplarını okumayı kafama koyduğumu ve bir sonraki Ray Bradbury kitabımın Mars Yıllıkları olacağını tekrar tekrar söylemek istiyorum.

Yeni bir kitapta görüşmek üzere...

Ray Bradburg 1953 yılında Amerika toplumunun geleceğini olarak gördüğü distopyası Fahrenheıt 451 Amerika'da İtfaiyecilerin temel görevlerinin kitap yakmakla sorumlu oldukları bir sistem anlatılıyor.
 İtfaiyecilerin görevi yangınları söndürmek değil, evinde kitap olan insanların kitaplarını yakıp, yangın çıkartan askerler olmak. Kitapların yakılmak için var olduğunu düşünün bir toplum.

Fahrenheıt 451 kağıdın tutuşma sıcaklığının derecesi anlamına geliyor.

''Eğer politik bakımdan mutsuz bir adam istemiyorsan, kaygılandıracak şekilde ona iki bakış açısı verme, birini ver. Dahada iyisi hiç verme. Bırak savaş gibi bir şeyin var olduğunu unutsun... Onları patlamalarına neden olmayacak bilgilerle doldur. Öyle lanet olası olaylarla tıka basa yap ki, kendilerini bilgiyle gerçekten ''zeki'' hissetsinler...''

Ana karakter Guy Montag'da bir itfaiye görevlisidir. Genç bir kız olan 17 yaşındaki Clarisse ile
 tanışır ve onunla geçirdiği zaman dan sonra yaptığı işi ve çevresini sorgulamaya başlar. Kafasından geçen sorular zaman içinde işini aksatmasına ve sorgulamasına sebep olacaktır. Bu sorular ile birlikte bir süre sonra yakmakla yükümlü olduğu kitapları eve götürüp okumaya başlar. Kitabın devamında ise Montag'ın kendisi ile verdiği mücadeleyi okumaya başlıyoruz.

Montag da olduğu gibi bütün engellemelere rağmen toplumdaki bir avuç insanda da olduğu gibi sorgulama güdüleri olan insanlarda yok değil. Bu insanların sayısı çok az olmasına ve bunca kontrole  rağmen kitapları beyinlerine isleyen günü geldiğinde etrafındaki insanlara, gelecekteki insanlara bu eserleri anlatmayı hayal eden insanlarda var.

''Pazartesi günleri Milley, çarşamba günleri Whitman, Cuma günleri Faulkner, yak kül olsun, sonra küllerini yak. Bu bizim resmi sloganımız.''

İnsanların evinde olan tek şey ise televizyonları. Beyin yıkayıcı o garip şovlara kendilerini öyle bir kaptırmışlardır ki. Kitaplar en büyük düşmanları olarak görmeye başlamışlardır.  Bir çoğu hayatında tek bir kitap dahi görmeden yaşamışlardır ancak hep mutludurlar, onları üzen hiç bir şey yoktur.

Kitaplar insanların düşünmesine neden olmakta idi. Kitaplar topluma göre tehlikeli ve yasaklanmalıydı. Kitaplar ortadan kaldırıldığında ise tek tip insan modelleri yaratılmış oluyordu düşünmeyen, sorgulamayan, ruhsuz ve isteneni yapan insanlar.
Kitabın devamında ise Montag'ın eşi içinde olduğu durumdan memnun olmadığı için eşini, evini ihbar eder. İtfaiye görevlisi olan Montag kendi evinin önünde bulur kendini. Kendi evini, kitaplarını kendi elleri ile yakmak zorunda bırakılır. Sonra da kaçış serüveni başlar.

''Sana gereken kitaplar değil, bir zamanlar kitapların içinde olan bazı şeyler... Kitaplar bir tür depo gibidir ve biz onlara unutacağımızdan korktuğumuz şeyler saklarız.''

Günümüzde de insanların düşünmesine engel olmak istemiyorlardı. Tek tip insan modelleri yaratmak. Sosyal medya yasakları ile ve izlediğimiz televizyon haberleri ile yada insanları oyalamak için saçma sapan TV showları ile. Son zamanlarda etrafımızdaki insanlarla konuşabildiğiz konuların çoğunun TV programlarından veya dizilerde oluşması bir rastlantı olmasa gerek.
Ray Bradburg  1953 yılında bu kitabı yazarken, bu hayal gücü ile bunları da görmüştür diye düşünüyorum. 1953 yılının bilim kurgusu, günümüzün gerçeğine dönüşmesinden etkilenmemek mümkün değil. Kitabı okurken günümüzle bağlantılar kuracağınızdan eminim.
Hiç bir baskı sonsuza kadar sürmez diyelim ve kitaplarımızın yok edilmemesini ve insanlarımızın da daha fazla uyutulmamasını dileyelim.

Fayrenheıt 451 distopya sevenlerin okuması gereken kitaplar arasında yer almalı. İthaki yayınları tarafından basılan kitabın tasarımı daha iyi olamazdı diye düşünüyorum. Cep boy kitabı olması da sorun değildi benim için. Kitabın başında Ray Bradbury'nin önsüzü yer alıyor. Burada genel olarak kitabın nasıl ortaya çıktığı anlatılıyor ve kitabı daha iyi anlamanıza neden oluyor. Kitabın sonunda ise Bilim Kurgunun ne olduğu ve işlevi üzerine 9 sayfalık bir bölüm var. Bu bölüm de hikayeden sonra iyi gidiyor.