Nobel Edebiyat ödüllü yazar John Steinbeck tarafından 1937 yılında kaleme alınan Fareler ve İnsanlar, günümüzde dünya klasikleri arasında önemli eserlerden biri kabul ediliyor. İsmini Robert Burns adındaki İskoç şairin kaleme aldığı bir şiirden alan hikaye, zaman zaman 100 Temel Eser arasında yer alıyor olmasıyla eleştirilse de küçük dünyaları olan insanların hayatlarını fazlasıyla dramatik ve bir o kadarda gerçekçi bir dille anlatıyor.
FARELER VE İNSANLAR KONUSU
Fareler ve İnsanlar, George Milton ve Lennie Small arasındaki arkadaşlığı konu alıyor. Kendilerine ait küçük bir arazi satın alma hayaliyle, mevsimlik tarım işçisi olarak çiftliklerde çalışarak para kazanıyorlar. Bunun için Lennie'nin burnunu hiç bir şeye sokmadan sadece çalışması; George'nun ise Lennie kontrol altında tutması gerekiyor.
Orantısız bir güce sahip olan Lennie, zeka geriliği olan biri ve yaptıklarıyla sürekli başlarını belaya sokup, işten atılmalarına neden oluyor. Özellikle yumuşak ve tüylü şeylere olan hassasiyeti fare, köpek, tavşan gibi hayvanlara farkında olmadan zarar vermesine neden oluyor. Öldürmenin ne anlama geldiğini bilmeden hayvanları öldürüyor. George her seferinde şikayet etse de başlarına ne gelirse gelsin arkadaşını korumaktan ve yanında olmaktan vazgeçmiyor.
Son durakları Kaliforniya'nın Salinas Vadisi'nde bir çiftlik olduğunda, George hayatta kalabilmek için bu işe ihtiyaçları olduğunun bilincinde, diğer işçilerin Lennie'nin bu durumundan haberdar olmalarına engel olmak istiyor. Burada çalıştıkları süre boyunca Lennie'nin arkasını kollayarak, hata yapmasına engelleyerek bu durumu idare edebileceğini düşünüyor. Ancak kaçınılmaz son gerçekleştiğinde, George'nin dostu için yapabilecekleri yetersiz kalıyor.
''En başından beri biliyordum. Ta en başından beri biliyordum bu hayalin gerçek olmayacağını. O kadar çok anlattırdı ki, ben de belki bir gün gerçekleştiririz hayalimizi diye umut etmeye başladım... Bir ay boyunca çalışıp elli dolarımı alacağım, sonra da pis bir genelevde bir gece geçireceğim. Ya da bir bilardo salonuna gider, gecenin geç saatlerine, herkes evine gidene kadar oyun oynarım. Sonra buraya dönüp bir ay daha çalışıp, yeniden bir elli dolar daha kazanırım.''
BENİM YORUMUM
Fareler ve İnsanlar, çok daha önce okumam gereken kitaplardan biriymiş. Bir oturuşta okunabilecek kadar kısa ve içinde çok fazla duygu barındıran hikayelerden. Arkadaşlık üzerine kurulmuş olmasının yanı sıra yoksulluk, ırkçılık, yalnızlık, cehalet, ön yargı, ihanet, hayaller gibi konular ön plana çıkıyor.
Karşılık beklemeden, çok daha iyi bir hayat yaşayabilecekken dostluğu seçerek, birlikte çıkılan bir yolculuk.. Küçük bir çocuğun zekasına sahip olan bir adamı sürekli kontrol altında tutma çabası.. George gücü, parayı, zekayı temsil ederken, Lennie sevgiyi, saflığı, zayıflığı, bağımlı olmayı ve fiziksel gücü temsil ediyor. George zihinsel özellikleriyle, Lennie ise fiziksel özellikleriyle ön plana çıkıyor. Birbirine bu derece zıt iki karakterin yanı sıra Çiftlik sahibinin oğlu Curley ve karısı, ırkçılığın ön plana çıktığı bölümlerde Crooks, yaşlı bir adam olan Candy, arabacı Slim ve Carlson gibi karakterlerle birlikte dönemin bireysel ve toplumsal sorunlarına değiniliyor.
Olayların Büyük Buhran döneminde geçiyor olmasıyla dönemin koşullarına değiniliyor. İnsanlar günü kurtaracak kadar kazanıyor, hedefleri, amaçları olmadan, geleceği planlamadan yaşıyorlar. Kötü yemekler yiyorlar, berbat yataklarda uyuyorlar. İnsan olduklarını unutarak, şikayet etmeden, değiştirmek için çabalamadan, hayallerini dahi küçük tutarak yaşıyorlar.
Zenci beyaz ayrımına da Crooks aracılığıyla vurgu yapılıyor. Crooks diğer çalışanlar gibi yatakhanede yatmak yerine, ahırda yatmaya mecbur bırakılıyor. Diğer çalışanlarla birlikte aynı ortamda bulunması ve zorunda olmadıkça iletişime geçmesi yasaklanıyor. Biraz hakkını aramak istediğinde tehdit edilip, sindiriliyor. Amerika'daki ırk ayrımcılığının sosyal yaşama yansımaları da özellikle bu bölümde aktarılıyor.
Son olarak okuması ve anlaması kolay kitaplardan. Oldukça yalın ve sade bir dil kullanılmış. Kitap daha ilk sayfalardan kendine çekiyor. Okuyucuya verilmek istenen mesaj çok net bir şekilde veriliyor ve dolu dolu bir hikaye okuyorsunuz. Eğer hala okumadıysanız çok değil sadece iki saatinizi bu kitaba ayırmalı ve mutlaka okumalısınız.





